શું તમારો ચેક રિજેક્ટ થયો છે? સાવધાન! Cheque Bounce Rules મુજબ હવે જેલની હવા ખાવી પડી શકે છે. આ 5 મોટી ભૂલો ભૂલેચૂકે પણ ન કરતા, નહીં તો ભારે દંડ ભરવો પડશે. જાણો સંપૂર્ણ કાયદાકીય પ્રક્રિયા અહીં.
મિત્રો, આજકાલ ડિજિટલ જમાનો છે પણ હજુય મોટા વ્યવહારોમાં ચેકનો ઉપયોગ થાય જ છે. પણ શું તમે જાણો છો કે એક નાની ભૂલ તમને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી શકે છે? હા, Cheque Bounce Rules એટલા કડક છે કે જો તમે બેદરકારી રાખી તો કોર્ટ-કચેરીના ચક્કરમાં ફસાઈ જશો. ચાલો સમજીએ કેવી રીતે બચવું.
| વિગત | મહત્વની માહિતી |
| મુખ્ય કાયદો | Negotiable Instruments Act, 1881 |
| સજાની જોગવાઈ | 2 વર્ષ સુધીની જેલ |
| આર્થિક દંડ | ચેકની રકમથી બમણો દંડ |
| નોટિસ સમયગાળો | 30 દિવસની અંદર |
Cheque Bounce Rules: આ 5 ભૂલો તમને પાયમાલ કરી શકે છે
જ્યારે પણ તમે કોઈને ચેક લખીને આપો છો, ત્યારે તે માત્ર કાગળનો ટુકડો નથી હોતો, પણ એક કાયદાકીય વચન હોય છે. જો તમારા ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ નથી અને ચેક રિટર્ન થાય છે, તો તેને ગુનો માનવામાં આવે છે. Cheque Bounce Rules હેઠળ, ચેક આપનાર વ્યક્તિ સામે સેક્શન 138 મુજબ કેસ થઈ શકે છે.
સૌથી મોટી ભૂલ એ છે કે લોકો ખાતામાં પૈસા ન હોવા છતાં ચેક આપી દે છે. બીજી ભૂલ સહીમાં ભૂલ કરવી અથવા તારીખમાં ચેકચાક કરવી. જો તમે જાણીબૂઝીને પેમેન્ટ રોકવાનો પ્રયાસ કરશો, તો કોર્ટ તેને ગંભીરતાથી લેશે. યાદ રાખો, જો એકવાર કેસ નોંધાઈ ગયો, તો તમારે ચેકની રકમ કરતા બમણો દંડ ભરવો પડી શકે છે.
શા માટે ચેક બાઉન્સ થાય છે? (Common Reasons)
ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે માત્ર પૈસા ન હોય તો જ ચેક બાઉન્સ થાય. પણ ના, Cheque Bounce Rules મુજબ બીજા પણ ઘણા કારણો છે:
- ખાતામાં અપૂરતું બેલેન્સ (Inadequate Funds).
- સહીમાં તફાવત (Signature Mismatch).
- ચેકની સમયમર્યાદા પૂરી થઈ જવી (Expired Cheque).
- અંકો અને શબ્દોમાં લખેલી રકમમાં તફાવત.
- ખાતું બંધ થઈ ગયું હોય તો.
How to Apply: જો ચેક બાઉન્સ થાય તો શું કરવું? (Legal Process)
જો તમને કોઈએ આપેલો ચેક બાઉન્સ થયો છે, તો ગભરાવાને બદલે આ સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:
- બેંક મેમો મેળવો: જ્યારે ચેક રિજેક્ટ થાય ત્યારે બેંક તમને એક ‘રિટર્ન મેમો’ આપશે, જેમાં બાઉન્સ થવાનું કારણ લખ્યું હશે.
- લીગલ નોટિસ મોકલો: ચેક બાઉન્સ થયાના 30 દિવસની અંદર સામેવાળી વ્યક્તિને વકીલ મારફતે નોટિસ મોકલો.
- 15 દિવસની રાહ જુઓ: નોટિસ મળ્યા પછી સામેવાળી વ્યક્તિને પૈસા ચૂકવવા માટે 15 દિવસનો સમય આપવો પડે છે.
- કોર્ટમાં કેસ દાખલ કરો: જો 15 દિવસમાં પૈસા ન મળે, તો આગામી 30 દિવસમાં તમે મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટમાં ફરિયાદ કરી શકો છો.
Conclusion
મિત્રો, આર્થિક વ્યવહારોમાં હંમેશા પારદર્શિતા રાખવી જરૂરી છે. Cheque Bounce Rules થી ગભરાવા કરતા તેના વિશે જાગૃત રહેવું વધુ સારું છે. ક્યારેય કોઈને ગેરંટી તરીકે ચેક આપતા પહેલા વિચારી લેજો કે તમારા ખાતામાં બેલેન્સ છે કે નહીં. એક નાની સાવધાની તમને મોટી મુસીબતમાંથી બચાવી શકે છે.